تصور کنید یک سلول رباتیک میلیونتومانی وارد کارخانه شما شود و اولین ایراد آن دقیقا روز شروع تولید آشکار شود. نقطهای که از وقوع چنین سناریویی جلوگیری میکند، جایی است که آزمایش FAT بهعنوان یک سد کنترلی اجرا میشود. تست پذیرش کارخانه یا FAT فرآیندی ساختاریافته برای ارزیابی انطباق سختافزاری و نرمافزاری تجهیزات با مشخصات فنی، پیشاز ارسال به سایت مشتری است.
در ادامه این مقاله از تی اس گروپ، ابتدا به تعریف دقیق FAT و مزایای اجرایی آن میپردازیم و سپس مراحل گامبهگام اجرای آن را بررسی میکنیم. همچنین تفاوت FAT و SAT را بهصورت کاربردی تحلیل خواهیم کرد. اگر قصد دارید ریسک راهاندازی خط رباتیک خود را کاهش دهید و با اطمینان بیشتری وارد مرحله نصب شوید، مطالعه ادامه این مقاله میتواند دید اجرایی و مدیریتی روشنی در اختیار شما قرار دهد.
فهرست مطالب
تست پذیرش کارخانه (FAT) چیست؟
تست پذیرش کارخانه (Factory Acceptance Test)، مجموعهای از آزمونهای برنامهریزیشده و ساختاریافته است که پیشاز ارسال به محل پروژه، روی تجهیزات و سیستمهای تازهساخت اجرا میشود. به بیان دقیقتر، تست پذیرش کارخانه یا FAT همان تست عملکرد ربات قبل از تحویل است که به شما این اطمینان را میدهد سیستم پیشاز انتقال به سایت، تحت شرایط کنترلشده، بررسی شده است. این فرآیند معمولا در محل شرکت سازنده یا تامینکننده انجام میگیرد.
در این آزمایش، سلولهای رباتیک، تابلوهای کنترل و زیرسیستمهای مرتبط از نظر صحت مونتاژ، عملکرد سختافزاری و منطق نرمافزاری، مورد ارزیابی قرار میگیرند. هدف این است که اطمینان حاصل شود تجهیزاتی که برای خط تولید شما طراحی و پیادهسازی شدهاند، دقیقا مطابق با مشخصات فنی مصوب و الزامات تعریفشده پروژه عمل میکنند.
بررسی مزایای Factory Acceptance Test ربات پیشاز ارسال
اجرای تست پذیرش کارخانه در محل شرکت سازنده، یک ابزار راهبردی برای موفقیت پروژه اتوماسیون شما محسوب میشود. زمانیکه Factory Acceptance Test ربات پیشاز ارسال تجهیزات انجام میشود، بسیاری از ریسکهایی که معمولا در مرحله نصب بروز میکنند، ازقبل کنترل میشوند. سایر مزایای آزمایش FAT به این شرح است:
- تضمین کیفیت و انطباق کامل با قرارداد انجام میشود. همچنین، تطابق تجهیزات و برنامههای کنترلی با مشخصات فنی تاییدشده مستند میشود.
- شناسایی زودهنگام خطاهای نرمافزاری و ایرادات سختافزاری در محیطی کنترلشده انجام میشود و ریسک پروژه پیشاز ارسال تجهیزات کاهش پیدا میکند.
- تست عملکرد ربات قبل از تحویل در شرایطی مشابه تولید واقعی اجرا میشود و شاخصهایی مانند سرعت، دقت و زمان چرخه، اندازهگیری و ثبت میشود.
- یکپارچگی کامل سیستم در Factory Acceptance Test ربات بررسی میشود و هماهنگی بین PLC، HMI و سایر تجهیزات تایید میشود.
- عملکرد سیستمهای ایمنی شامل استاپ اضطراری و اینترلاکها تست میشود و الزامات ایمنی برای حفاظت از اپراتورها تضمین میشود.
در نهایت، تمامی نتایج تستها، تنظیمات انجامشده و اصلاحات اعمالشده مستندسازی میشود. این مستندات برای ممیزیهای آتی، خدمات پسازفروش و پیگیریهای فنی اهمیت زیادی دارد.
معرفی مراحل اجرایی FAT در محل ساخت ربات
فرآیند تست پذیرش کارخانه یک مسیر مهندسیشده و مرحلهبهمرحله است که با هدف اطمینان از انطباق کامل سیستم رباتیک با توافقات فنی اجرا میشود. Factory Acceptance Test ربات براساس استانداردهای بینالمللی و تجربه اجرایی پروژههای رباتیک در پنج فاز اصلی پیادهسازی میشود تا تست عملکرد ربات قبل از تحویل بهصورت ساختاریافته و قابل استناد انجام شود. در ادامه این بخش به توضیح این پنج فاز خواهیم پرداخت.
۱. برنامهریزی و آمادهسازی (Pre-FAT)
در گام نخست، بستر اجرای تست فراهم میشود و همهچیز با برنامه جلو میرود. ابتدا پروتکل تست در قالب یک Test Plan تدوین میشود و محدوده آزمایشها، معیارهای پذیرش و استانداردهای مرجع بهصورت دقیق تعریف میشود. سپس شاخصهای کلیدی عملکرد مانند زمان سیکل، نرخ ضایعات و ظرفیت عملیاتی مشخص میشود تا مبنای ارزیابی عملکرد سیستم تعیین شود.
از طرفی، قطعات نمونه تولیدی شما برای شبیهسازی شرایط واقعی آماده میشود تا فرآیند دیباگ در شرایط نزدیک به تولید انجام شود. پیشاز حضور نمایندگان شما، تیم فنی ما یک بررسی داخلی انجام میدهد تا از آمادگی کامل سیستم اطمینان حاصل شود و زمان جلسه رسمی FAT بهشکل موثر استفاده شود.
۲. بازرسی ظاهری و فیزیکی
پساز آمادهسازی، وارد مرحله تطبیق سختافزاری میشویم و تجهیزات نصبشده با نقشههای الکتریکی، P&ID و جانمایی پنلها مقایسه میشود. در همین مرحله، کیفیت اسمبل، لیبلگذاری کابلها و مشخصات تجهیزات بررسی میشود تا اطمینان حاصل شود سیستم دقیقا مطابق اسناد مهندسی ساخته شده است.
در ادامه و پس از تایید ایمنی الکتریکی، اتصال توان انجام میشود و PLC و کنترلر ربات برقدار میشود تا سیستم برای تستهای کنترلی و عملیاتی آماده شود.
۳. تست ورودی و خروجی و منطق کنترل
در این فاز، تمرکز بر مغز سیستم یعنی PLC و کنترلر ربات قرار میگیرد و منطق کنترلی بهصورت دقیق ارزیابی میشود. ازآنجاییکه تجهیزات نهایی سایت هنوز متصل نیستند، سیگنالهای شبیهسازیشده برای تست ورودیها و خروجیهای دیجیتال و آنالوگ استفاده میشود تا صحت عملکرد مدارهای کنترلی تأیید شود.
همزمان، نرمافزار کنترلی و صفحات HMI بررسی میشود و واکنش سیستم در سناریوهای مختلف تست میشود. علاوهبر این، سیستمهای ایمنی شامل استاپهای اضطراری، پردههای نوری و اینترلاکها بهصورت اولویتدار تست میشود تا الزامات ایمنی پیشاز ارسال تجهیزات به سایت شما تأیید شود.
۴. تست عملکردی و پایداری (Performance Validation)
در این مرحله، آزمایش پذیرش کارخانه وارد بخش حیاتی خود میشود و عملکرد واقعی سیستم تحت شرایط عملیاتی ارزیابی خواهد شد. سیستم در حالتهای اتوماتیک، نیمهاتوماتیک و دستی اجرا میشود تا رفتار آن در شرایط مختلف مشخص شود و پایداری آن بررسی شود.
در ادامه، تست عملکرد ربات قبل از تحویل با بار واقعی انجام و شاخصهایی مانند زمان چرخه، دقت تکرارپذیری و ظرفیت باربری اندازهگیری و ثبت میشود. برای اطمینان از پایداری، فرآیند دیباگ در سه سطح انجام میشود که شامل بررسی عملکرد مستقل هر ایستگاه، اجرای مداوم برای تایید عملکرد در زمان سیکل تعریفشده و در نهایت تست یکپارچه کل سیستم میشود.
۵. رفع نواقص و تایید نهایی (Sign-off)
در پایان Factory Acceptance Test ربات، تمامی مغایرتها در قالب Punch List ثبت میشود و اقدامات اصلاحی انجام خواهد شد. پساز اصلاح و بازبینی مجدد، گزارش نهایی تست پذیرش کارخانه یا FAT تهیه شده و برای تایید ارائه میشود.
در نهایت، با امضای صورتجلسه رسمی توسط ذینفعان پروژه، مجوز حمل تجهیزات صادر و سیستم برای انتقال به سایت شما و ورود به مرحله SAT آماده میشود. در بخش بعدی تفاوت FAT و SAT را بررسی خواهیم کرد.
تفاوت FAT با SAT چیست؟
در مسیر اجرای پروژههای رباتیک، شناخت دقیق تفاوت FAT و SAT برای تصمیمگیری مدیریتی و کنترل ریسک ضروری است. هر دو مرحله برای تایید انطباق سیستم با مشخصات فنی تعریفشده اجرا میشوند؛ اما از نظر محل اجرا، اهداف، شرایط تست و مسئولیتها تفاوتهای ساختاری دارند. در جدول زیر، تفاوتهای کلیدی تست پذیرش کارخانه و تست پذیرش سایت بهصورت مقایسهای ارائه شده است:
| معیار مقایسه | FAT (تست پذیرش کارخانه) | SAT (تست پذیرش سایت) |
| محل اجرا | در محل سازنده و پیش از ارسال تجهیزات انجام میشود. | در محل کارخانه شما و پساز نصب و اتمام راهاندازی اجرا میشود. |
| هدف اصلی | تایید میکند سیستم مطابق مشخصات فنی طراحی و پیکربندی شده است و تست عملکرد ربات قبل از تحویل انجام میشود. | تایید میکند سیستم پساز حمل سالم است و با زیرساختهای واقعی کارخانه شما یکپارچه عمل میکند. |
| تمرکز فنی | بر صحت مونتاژ، منطق کنترلی، ایمنی و عملکرد مستقل تجهیزات تمرکز میشود. | بر عملکرد سیستم در تعامل با تجهیزات واقعی، اپراتورها و شرایط محیطی تمرکز میشود. |
| شرایط محیطی تست | در محیط کنترلشده کارگاهی اجرا میشود و از سیگنالهای شبیهسازیشده و قطعات نمونه استفاده میشود. | در شرایط واقعی دما، رطوبت، فشار و محیط عملیاتی کارخانه شما اجرا میشود. |
| مستندات | شامل گزارشهای فنی دقیق، نقشههای مهندسی و دیاگرامهای منطقی میشود. | شامل گزارشهای نصب و صلاحیت عملکرد در محیط واقعی و نهاییسازی Punch List میشود. |
| مسئولیت اجرایی | تیم فنی سازنده اجرای اصلی را بر عهده دارد و مشتری نقش ناظر دارد. | همکاری نزدیک تیمهای بهرهبرداری، تعمیرات و تولید کارخانه شما در کنار سازنده انجام میشود. |
نکته مهم این است که تست پذیرش کارخانه تضمین میکند سیستم بهدرستی ساخته شده است؛ اما SAT تضمین میکند همان سیستم در محیط واقعی شما بدون مشکل کار میکند. به همین دلیل، استفاده از این دو آزمایش بهگونهای است که هیچکدام جایگزین دیگری نمیشود و هر دو برای تحویل موفق پروژه ضروری هستند.
تست عملکرد ربات قبل از تحویل تضمینکننده عملکرد تجهیزات خواهد بود
تست پذیرش کارخانه یا FAT فقط یک مرحله فنی در مسیر تحویل پروژه نیست؛ در واقع، این آزمایش یک ابزار مدیریتی برای کنترل ریسک، تضمین کیفیت و تسریع راهاندازی خط تولید محسوب میشود. زمانیکه Factory Acceptance Test ربات بهصورت دقیق اجرا میشود، فرآیند نصب و ورود به مرحله SAT با اطمینان بیشتری انجام خواهد و احتمال توقفهای ناخواسته به حداقل میرسد.
اگر قصد دارید پروژه رباتیک خود را با حداقل ریسک و حداکثر بهرهوری اجرا کنید، میتوانید برای دریافت مشاوره تخصصی با کارشناسان تی اس گروپ، فرم تماس را تکمیل کنید؛ یا از طریق شماره ۰۲۵۳۶۱۴۸ تماس حاصل کنید تا در کوتاهترین زمان با شما ارتباط برقرار شود.
بدون دیدگاه